Pretražite poslovni adresar

Hramovi Niša

CRKVA SV. TROJICE - SABORNI HRAM

Niški saborni hram kako svojom arhitekturom, kao i svojim ikonostasom zauzima značajno mesto u srpskoj istoriji umetnosti. Gradnja crkve započela je 18. oktobra 1856. godine i trajala je do 1872. godine. Osvećena je nakon oslobođenja od Turaka 1878. godine. Zidovi hrama građeni su u raznim stilovima, od srpsko-vizantisjkog, islamskog, renesansnog do elemenata zapadnog baroka. Svojom lepotom i neobičnošću svakako zauzima značajno mesto u razvoju moderne srpske arhitekture i predstavlja svojevrsnu prekretnicu u njenoj istoriji.

Grandiozni ikonostas crkve, velike umetničke vrednosti iz 1885. godine, većim delom je oslikao veliki srpski slikar Đorđe Krstić.

Na žalost 2001. godine je stradao u velikom požaru. Zahvaljujući donacijama i naporima građana Niša hram je arhitektonski obnovljen i restauriran.

 
CRKVA SV. ARHANĐELA MIHAILA - MALI SABORNI HRAM

Crkva Sv. Arhanđela Mihaila nalazi se u crkvenoj porti velikog Sabornog hrama. Sve do osvećenja Saborne crkve 1878. godine ova crkva bila je Saborni hram niške eparhije. Izgrađena oko 1814. godine, osvećena je 1819. godine. U vreme turske vladavine i morala je većim delom biti ukopana u zemlju, zbog tadašnjih turskih propisa koji nisu dozvoljavali da srpske građevine prelaze određenu visinu. Građena je od neobrađenog rečnog kamena i nepečene opeke, a unutrašnja konstrukcija, svodovi, stubovi i galerija rađeni su od drveta. Ikonostas je veoma bogato urađen u duborezu i plastici i dragocen je poklon manastira Hilandar niškoj eparhiji.

 

CRKVA SVETOG PANTELEJMONA

Crkva Sv. Pantelejmona je prva crkva podignuta odmah po oslobođenju od Turaka 1878. godine. Stotinak metara iznad nove crkve nalaze se ostaci stare crkve koju je podigao Stefan Nemanja i u njoj se sastao 1189. godine sa nemačkim carem Fridrihom I Barbarosom tokom krstaških pohoda. Unutrašnjost crkve dekorisali su slikari Đorđe Zografski i niški slikar Dušan Milačić u trećoj deceniji 20. veka. Posebnu pažnju zaslužuju stojeće figure Svetog Save i Svetog Simeona u prirodnoj veličini, rad Đorđa Zografskog. Oko crkve postoji nekoliko izvora vode za koje se veruje da su čudotvorni i lekoviti.

CRKVA SVETOG CARA KONSTANTINA I CARICE JELENE

Crkva Svetog cara Konstantina i carice Jelene, koju je grad Niš posvetio znamenitom Nišliji i njegovoj majci, nalazi se u novom delu grada, na Bulevaru Nemanjića, u parku Svetog Save. Izgradnja crkve počela je 1999. godine postavljanjem i osvećenjem temelja. Projektant crkve je arhitekta Jovan Mandić koji je uneo elemente raške graditeljske škole, sa neuobičajenim dodatkom od dva zvonika. 

CRKVA SVETOG NIKOLE

Crkva Sv. Nikole je svedok burne istorije grada. Smatra se da je na ovom mestu bilo više crkava koje su tokom burne istorije rušene i ponovo građene. Zapadno od današnje crkve postoje ostaci temelja crkve koja je porušena 1737. godine kao izraz besa turske vlasti zbog neposlušnosti srpskog stanovništva. Današnja crkva Sv. Nikole podignuta je 1863/1864. godine kao turska džamija. Nakon oslobođenja od Turaka 1878. godine džamija je prilagođena potrebama pravoslavnih vernika. Zanimljiva činjenica vezana za ovu crkvu je da je šest puta menjala versku namenu, od džamije do pravoslavnog hrama.

HILANDARSKI METOH

Današnji Hilandarski metoh izgrađen je 1987. godine na padinama Delijskog visa, prema projektu arhitekte Aleksandra Radovića kada je započeta gradnja hrama Svetog Save i konaka, koji spadaju u kompleks ovog metoha. Kao nekada sa kraja 19. veka, hilandarski metoh sa kraja 20. veka oblikovan je u duhu neovizantijskog i srednjevekovnog srpskog graditeljstva.

GABROVAČKI MANASTIR

Nadomak Niša, oko 2 kilometra južno od sela Gabrovca, nalazi se kompleks Gabrovačkog manastira sa crkvom Sv. Trojice. Sadašnji hram Sv. Trojice ozidan je 1835. godine, kako izgleda na temeljima starije manastirske crkve najverovatnije iz 13. veka, zaslugom tadašnjeg niškog trgovca kir Koste Todorovića. Tokom pokreta za oslobođenje Niša od Turaka u periodu od 1874.-1877. godine ustanici su se tajno sastajali u ovom manastiru i organizovali ustaničke odrede koji su se borili u okolini manastira, pre nego je srpska vojska oslobodila Niš. Crkva je posle obnove 1873. godine oslikana scenama iz Biblije, a posebnu pažnju privlače portreti kir Koste Todorovića, Miloša Obilića i cara Lazara.

LATINSKA CRKVA - GORNJI MATEJEVAC

Iznad sela Gornji Matejevac, 7 km od grada, na brdu zvanom Metoh nalazi se najlepša sakralna građevina na ovom području. Sagrađena je u vreme vladavine vizantijskog cara Manojla I Komnina (1143.-1180.) koji je često boravio u Nišu. Obnovljena je za vreme vladavine despota Stevana Lazarevića, početkom XV veka. Crkva je posvećena svetoj Trojici, a zbog kolonije dubrovačkih trgovaca koji su je koristili u 16. veku u narodu je poznata kao «Latinska». Izgrađena kao jednobrodna građevina u obliku upisanog krsta sa kupolom , sa fasadom od opeke i kamena, svojim arhitektonskim oblicima obezbedila je značajno mesto u istoriji vizantijske arhitekture na ovim prostorima.

MANASTIR SVETI JOVAN - GORNJI MATEJEVAC

Manastir Svetog Jovana nalazi se severno od sela Gornji Matejevac na zaravni ispod brda Beli Breg. Do manastira se stiže uzanom stazom od 1,5 km koju je načinio potok zvani Kaluđere. Sadašnja crkva je podignuta 1835. godine, a živopisana 1869. godine. Prema istorijskim podacima, manastir Sv. Jovana potiče iz XIV veka. Manastir je odigrao glavnu ulogu i tokom Niške bune 1841. godine - bio je stecište ustanika koji su u ovom manastiru položili ustaničku zakletvu i čuvali prikupljeni novac, kao i pripremljen plan za sukob sa Turcima.

MANASTIR SVETE PETKE IVERICE - SIĆEVAČKA KLISURA

Manastir Svete Petke Iverice se nalazi u Sićevačkoj klisuri, na međunarodnom putu Niš-Sofija i predstavlja još jedan dokaz o postojanju «kolonije monaha» na ovom području. Istorija upućuje da su stari manastir osnovali monasi iz gruzijskog manastira Iviriona sa Svete Gore, otuda i dodato ime «Iverica». Pretpostavlja se da su krajem 14. veka usled najezde Turskog carstva mnogi monasi, iz tada okupiranih područja, našli utočište u ovoj prelepoj klisuri, gde su osnovali monašku koloniju kojoj pripada i Manastir Svete Petke Iverice. Za podizanje sadašnje crkve Svete Petke , koja je nastala na temeljima prethodne sakralne građevine, vezane su brojne zanimljive priče. Naime, današnju crkvu Svete Petke podigli su 1898. godine inžinjerske jedinice srpske vojske. Vest o čudotvornom spasenju kralja Aleksandra I Obrenovića od davljenja u talasima mora kod Bijarica u Francuskoj zatekla je inžinjerske jedinice na probijanju pruge i puta kroz Sićevačku klisuru. U znak zahvalnosti Svevišnjem za čudesno spasenje kralja, na ovom mestu, vojska je izgradila crkvu. Ukazom kralja Aleksandra I Obrenovića od 19. februara 1901. godine «za starešinu manastira vojnog Sv. Petke» postavljen je vojni sveštenik, a nekoliko godina kasnije manastir je dobio ime «Kraljevski srpski vojni manastir Sv. Petka Iverica» Ovo je posebno zanimljivo jer u istoriji srpske pravoslavne crkve nije poznat još jedan ovakav primer.

MANASTIR SVETE BOGORODICE - SIĆEVAČKA KLISURA

Manastir Svete Bogorodice nalazi se u živopisnom predelu Sićevačke klisure u podnožju stenovitog brda Kusača. Kompleks manastira čine: crkva posvećena Vavedenju Svete Bogorodice, manastirski konak, česma, zvonik sa dva zvona i novi konak. Legenda kaže da je na brdu na desnoj obali Nišave postojao stariji manastir Vavedenja koji su Turci porušili, a od preostalog materijala je ponovo podignuta sadašnja manastirska crkva. Crkva je podignuta i živopisana 1647. godine u periodu obnove Pećke patrijaršije. Crkva je opustela nakon okupacije. Crkva je podignuta i živopisana 1647. godine u periodu obnove Pećke patrijaršije. Crkva je opustela nakon Austrijsko-turskog rata 1689. - 1690. godine, a obnovljena je tek 1835. godine kada je izgrađen i prvi konak u manastiru. Stradala je u gušenju Niške bune 1841. godine, ali je ponovo obnovljena 1875. godine.

Podaci su preuzeti sa sajta Turisticke organizacije Nisa http://www.nistourism.org.rs